Op 20 januari 2025 dienden we een Woo-verzoek in bij Defensie over de bivakoefeningen op de Leusderheide, die plaatsvonden terwijl er jonge wolvenwelpen waren. De vragen waren simpel:

Door Werkgroep Wolf Leusden

Hoe kon dit gebeuren? Wat wist Defensie? Wat zijn de gevolgen? Waarom is dit zo belangrijk?

Omdat Bram en Eva – de ouderwolven – op een nacht hun welpjes één voor één over de N227 moesten laten oversteken. Een drukke weg, dwars door het verkeer. Dit had ontzettend mis kunnen gaan, niet alleen voor de welpen, maar ook voor automobilisten.

En toen?

Defensie was duidelijk niet blij met ons verzoek en bleef de afhandeling rekken. Op 5 maart probeerden ze er zelfs onderuit te komen. Helaas voor hen werkt dat niet zo.

Nieuwe wending: Rijksvoorlichtingsdienst grijpt in

Omdat Defensie niet meewerkte, dienden we op 12 maart 2025 een aanvullende Woo-verzoek in, zo ook aan gemeente Leusden, provincie Utrecht en RVO en RVD (scroll naar nieuwsitem “𝗗𝗲𝗳𝗲𝗻𝘀𝗶𝗲 𝗱𝘂𝗶𝗸𝘁 𝘄𝗲𝗴, 𝗺𝗮𝗮𝗿 𝘄𝗶𝗷 𝗻𝗶𝗲𝘁” op de nieuwssite). En toen gebeurde er iets bijzonders:

Niet Defensie zelf, maar de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) heeft ons verzoek doorgestuurd naar het Ministerie van Algemene Zaken van de Minister-President.

Dat betekent natuurlijk niet dat PM Schoof nu persoonlijk onze Woo-verzoeken aan het beantwoorden is, maar zijn ambtenaren zijn er nu wél mee bezig. De brief die we ontvingen, is namens hem ondertekend door een raadadviseur.

Blijkbaar was dit dossier toch iets te lastig om af te doen met een standaard antwoord. Nieuwe aanvulling ingediend: wat is er nu gevraagd?

Nu dit op een hoger bestuurlijk niveau ligt, hebben we meteen een extra aanvulling ingediend bij Algemene Zaken. Daarin hebben we nogmaals benadrukt dat de militaire oefeningen van Defensie de wolvenwelpen in direct gevaar hebben gebracht.

Door de verstoring op de Leusderheide moesten de ouderwolven hun jongen in het holst van de nacht over een drukke verkeersweg leiden, zonder enige bescherming. Dit is niet alleen ecologisch problematisch, maar ook in strijd met de Wet natuurbescherming, die stelt dat beschermde diersoorten niet verstoord of in gevaar gebracht mogen worden.

Naast de basisvragen over hoe dit kon gebeuren, hebben we het ministerie nog een paar extra vragen gesteld:

  • Welke juridische consequenties worden hieraan verbonden?
  • Welke stappen worden ondernomen om Defensie ter verantwoording te roepen?
  • Gaat het ministerie contact opnemen met de provincie Utrecht over handhaving?
  • De provincie is immers verantwoordelijk voor de Wet natuurbescherming;
  • Wordt deze zaak voorgelegd aan het Openbaar Ministerie? Want er is mogelijk sprake van een overtreding van de Habitatrichtlijn.

 

En dan is er nog iets anders.

Defensie ontkent dat er communicatie is geweest met de provincie en gemeente Leusden

Uit eerder vrijgekomen documenten blijkt dat er op 26 juli 2024 een overleg zou zijn geweest tussen de provincie Utrecht, de gemeente Leusden en Defensie over de aanwezigheid van de wolf op de Leusderheide. Toen we daar in ons Woo-verzoek om vroegen, kregen we te horen dat er géén communicatie was. Defensie ontkent dat er iets is besproken.

Dat is natuurlijk vreemd. Eerst is er een overleg, en later bestaat het niet meer?

Daarom hebben we nu expliciet gevraagd om:

  • Alle gespreksverslagen, e-mails en notities van dit overleg;
  • Een uitleg waarom er eerder wél over dit overleg werd gesproken, maar nu niet meer;
  • Een bevestiging dat er geen documenten zijn achtergehouden.

 

Dit zijn geen ingewikkelde vragen, dus het wordt interessant om te zien wat er nu boven tafel komt.

Wat betekent dit?

Dat Defensie dit niet zelf afhandelt, maar het wordt doorgeschoven naar Algemene Zaken, betekent dat:

  • Onze vragen te lastig zijn om simpel af te doen;
  • Er mogelijk andere ministeries bij betrokken zijn;
  • Dit politiek gevoeliger ligt dan we dachten;
  • Er tegenstrijdige verklaringen zijn over wat er wél en niet is besproken.

 

Dit dossier wordt duidelijk niet zomaar weggeschoven.

Hoe nu verder?

We houden de ontwikkelingen in de gaten en blijven druk zetten. Defensie had gehoopt dat dit stil zou verdwijnen, maar dat gaat niet gebeuren.

Wordt hopelijk vervolgd