De wolf is in Nederland een strikt beschermde soort. Maar in de praktijk wordt die bescherming steeds ondermijnd door een groeiende groep mensen die een spectaculaire foto wil maken — met alle gevolgen van dien. De recente situatie in Ede laat dat haarscherp zien. Het verhaal van de jonge hobbyfotograaf Melissa is illustratief voor een structureel probleem dat ver buiten één incident reikt.
Door Stichting Werkgroep Wolf Leusden, 15 november 2025
1. De aanleiding: één foto, een tip en een kettingreactie
Uit het krantenartikel blijkt dat Melissa “er al jaren van droomde om ooit een wolf te fotograferen”. Toen ze via een tip te horen kreeg waar een wolf zich regelmatig ophield, ging ze naar Ede. Daar kreeg ze binnen korte tijd een wolf voor de lens. In haar woorden:
“Als je prachtige foto’s van wolven wil maken, moet je dit zien”, “Dat ging er voor mij meteen uit toen ik me realiseerde dat dit geen goed voorbeeld was.”
Ze beschrijft dat de wolf op ongeveer 50 meter afstand opdook, en dat zij —“op een gegeven moment misschien nog op 30 meter afstand” — een bijzonder moment ervaarde.
Maar dat moment werd onmiddellijk overschaduwd door wat daarna gebeurde. Haar eigen woorden uit het artikel:
“De sfeer sloeg om. Er ontstond een heel nare, competitieve sfeer.”
Het gebied veranderde binnen korte tijd in een trekpleister, met fotografen die elkaar wegdrukten, mensen die steeds dichterbij probeerden te komen, en bezoekers die grenzen totaal negeerden.
Hier begint precies het grotere probleem.
2. Massale aanwezigheid en verstoring
Wat Melissa beschrijft — zonder dat ze het zo noemt — is ecologische verstoring. Wolven zijn afhankelijk van de rust en voorspelbare omgeving. Wanneer mensen massaal een plek betreden waar een wolf foerageert, rust of trekt, ontstaat:
• gedragsverandering, • energieverlies (energieverlies door menselijke verstoring is werkelijk aantoonbaar en ecologisch zwaarwegend!), • verstoring van jachtpatronen, • en risico voor roedels (vooral met welpen).
Het artikel schetst deze situatie nauwkeurig. Melissa vertelt:
“Sommigen zochten de wolf tot erg dichtbij op. We zijn direct terug naar de auto gegaan.” “Het voelde bijna alsof we onderdeel waren geworden van een soort vindplaats.” “Ik ben onderdeel van het probleem geworden. Dat was nooit mijn bedoeling.”
Maar de essentie is:het probleem is niet Melissa, maar de groep fotografen diedaarna kwam.
3. De sociale media-cultuur rond wolven maakt dieren onnatuurlijk tam
Wat in Ede gebeurde is een patroon dat zich overal in Nederland herhaalt: zodra één foto op sociale media verschijnt, ontstaat een toeloop. Mensen komen van heinde en verre, allemaal op zoek naar dezelfde wolf.
Melissa zegt in het artikel:
“Het ging me aan het hart om te zien dat er zoveel mensen bij elkaar stonden en niemand afstand hield.” “Sommigen doken bijna het bos in zodra de wolf zich liet zien.”
Hierdoor ontstaat gewenning: een wolf leert dat mensen geen bedreiging vormen. Niet omdat het dier “tamt” wil zijn, maar omdat mensen zó vaak, zó dichtbij en zó voorspelbaar aanwezig zijn dat de natuurlijke schuwheid afneemt.
Dat is door mensen veroorzaakt gedrag —geenprobleemgedrag van de wolf. Toch wordt precies dit soort gedrag later gebruikt om wolven als “risicovol” te bestempelen.
4. Wanneer de mens grenzen negeert, wordt het risico afgewenteld op de wolf
Provincies en terreinbeheerders gebruiken in toenemende mate volgende argumenten:
- “De wolf benadert mensen te dichtbij.”
- “Het dier toont weinig natuurlijk vluchtgedrag.”
- “De wolf vormt een risico voor bezoekers.”
- “Beheermaatregelen zijn noodzakelijk.”
Maar in werkelijkheid is het precies andersom: door voortdurende verstoring door fotografen en nieuwsgierigen raakt de wolf zijn schuwheid kwijt. Het artikel onderstreept dat fotografen vlak langs elkaar stonden, elkaar verdrongen en de wolf opzochten alsof het om een attractie ging. Melissa noemt het zelfs:
“Een soort circus.”
Exact dat circusgedrag creëert de zogenaamde “probleemwolf”.
5. De vergelijking met de vossen in de AWD is onvermijdelijk
Het patroon is identiek:
- jarenlange verstoring,
- voeren,
- onnatuurlijk tam gedrag,
- vossen die steeds dichterbij kwamen,
- gevolgd door roep om ingrijpen.
Waternet moest zelfs gebieden rond burchten afsluiten — tevergeefs. Fotografen liepen er alsnog doorheen met camera’s. Dat is precies wat nu bij wolven gebeurt.
En het einde van dat verhaal is voorspelbaar:wanneer een wolf door menselijk gedrag gesocialiseerd raakt, komt er een afschotverzoek.
6. De natuur betaalt, niet de mens
Het artikel eindigt met Melissa’s conclusie:
“Ik heb er spijt van dat ik hieraan heb bijgedragen. En ik hoop dat mensen nadenken voordat ze zulke plekken opzoeken.”
Maar de verantwoordelijkheid ligt niet bij één fotograaf.
Het ligt bij een cultuur van lokken, opzoeken, volgen en pushen — tot het dier niet meer natuurlijk kan functioneren.
En elke keer is het gevolg hetzelfde:
- mens veroorzaakt verstoring
- wolf vertoont aangepast gedrag
- overheid wijst naar de wolf
- wolf krijgt het label “probleemwolf”
- afschot volgt
7. En precies om deze reden bestaat onze stichting
Onze stichting bestaat omdat dit patroon telkens opnieuw leidt tot:
- onnodige afschotprocedures,
- valse claims over‘tamen gedrag’,
- juridisch misbruik van door mensen veroorzaakt gedrag,
- en het criminaliseren van een strikt beschermd dier.
Wij zijn er om die cirkel te doorbreken. Wanneer een wolf door menselijke verstoring — door fotografen, toeristen, lokkers — zijn gedrag moet aanpassen, is de oplossing níét om de wolf te doden.
De oplossing is om verstoring te handhaven, mensen te begrenzen en feiten te herstellen.
Onze stichting dient bezwaren in, procedeert en legt documentatie vast omdat een gesocialiseerde wolf in de huidige politieke werkelijkheid vrijwel automatisch wordt omgedoopt tot “probleemwolf” — met een afschotvergunning als eindpunt.
Wij bestaan om te voorkomen dat een door mensen beïnvloede wolf wordt afgestraft met de kogel. Wij bestaan omdat de wolf zelf geen bezwaar kan indienen. En wij bestaan omdat de natuur steeds opnieuw de rekening krijgt voor menselijk gedrag.