Op 5 mei 2025 heeft Werkgroep Wolf Leusden een officieel handhavingsverzoek ingediend bij de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD Utrecht). Aanleiding was het tragische verkeersincident op 26 maart 2025, waarbij een jonge wolf – een welp en zoon van het gevestigde wolvenpaar Bram en Eva – werd doodgereden bij de N224, direct grenzend aan het militair oefenterrein de Leusderheide.
Door Werkgroep Wolf Leusden, 04 juni 2025
Uit e-mailverkeer tussen Werkgroep Wolf Leusden en Defensie bleek dat op die dag intensieve militaire oefeningen plaatsvonden, waaronder een SERE-training. Voor deze activiteiten was geen natuurvergunning aangevraagd.
Twee onderdelen: Defensie en KNJV
In het handhavingsverzoek zijn twee vormen van natuurverstoring aangekaart die plaatsvinden binnen hetzelfde wolventerritorium:
- De militaire oefeningen van Defensie, die structureel plaatsvinden zonder ecologische toets of natuurvergunning.
- De slipjachten georganiseerd door de Koninklijke Nederlandse Jachtvereniging (KNJV), waarbij meutes honden en ruiters worden ingezet op de Leusderheide, eveneens zonder toetsing of vergunning.
Bevoegdheid en doorzending
Op 8 mei 2025 liet de RUD Utrecht weten dat zij formeel niet bevoegd is om het militaire deel van het verzoek (onderdeel A) af te handelen. Dit is doorgestuurd naar het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), dat als bevoegd gezag geldt op grond van het Omgevingsbesluit. Voor de slipjachten (onderdeel B) is de RUD wel bevoegd, maar zij heeft nog geen besluit genomen. Na een verzoek om aanvullende informatie is op 12 mei de belanghebbendheid van de indiener toegelicht en bevestigd, inclusief onderbouwing vanuit de jurisprudentie.
Ecologische context: vlucht van roedel in 2024
Reeds in 2024 zijn er sterke aanwijzingen dat het wolvenpaar Bram en Eva, samen met hun welpen, tijdelijk uit het kerngebied van hun territorium zijn verdreven door intensieve militaire bivakoefeningen op de Leusderheide. Dit blijkt uit verslagen en e-mailverkeer verkregen via een Woo-verzoek. In de betreffende periode vonden er grootschalige activiteiten plaats met voertuigen, vuur, nachtoefeningen en de aanwezigheid van grote groepen militairen, zonder dat hiervoor een natuurtoets of vergunningtraject was doorlopen. De observaties ondersteunen het beeld dat structurele menselijke activiteit zonder ecologische afweging leidt tot verdringing van strikt beschermde soorten uit hun leefgebied.
Slipjacht op de Leusderheide momenteel niet meer toegestaan
In reactie op vragen van de RUD heeft Defensie verklaard dat het medegebruik van de Leusderheide voor activiteiten zoals het uitlaten van honden en het houden van slipjachten per 1 oktober 2023 is beëindigd. Sindsdien is er géén nieuwe medegebruiksovereenkomst afgesloten, mede vanwege de ecologische risico’s door de aanwezigheid van een wolvenroedel.
In een officiële e-mail aan de RUD stelt Defensie ondubbelzinnig:
“Er zal derhalve geen nieuwe medegebruiksovereenkomst worden gesloten voor het laten loslopen van honden of het uitvoeren van slipjachten.”
Dat betekent dat slipjachtactiviteiten op dit moment niet zijn toegestaan op de Leusderheide. Hoewel deze mededeling juridisch gezien nog geen formeel handhavingsbesluit is, is het wel een duidelijke beleidslijn van Defensie: de slipjacht ligt stil.
Nog geen handhavingsbesluit van de RUD
De RUD heeft tot uiterlijk 30 juni 2025 om een formeel besluit te nemen over het slipjachtdeel van het verzoek. Tot die tijd is het van belang dat er duidelijkheid komt over de juridische status van deze praktijk, en of de provincie Utrecht alsnog zal optreden tegen eerdere overtredingen.
Werkgroep Wolf Leusden blijft zich inzetten voor volledige naleving van de Omgevingswet en de bescherming van strikt beschermde soorten zoals de wolf – ook op oefenterreinen van Defensie en aangrenzende natuurgebieden.