Deze week dient Werkgroep Wolf Leusden een formeel bezwaar in tegen het Woo-besluit van het Ministerie van Defensie d.d. 2 mei 2025. In dat besluit stelt Defensie dat er geen documenten bestaan over ecologische toetsing of vergunningverlening rond militaire oefeningen op de Leusderheide. Een opmerkelijke conclusie, aangezien op datzelfde terrein sinds voorjaar 2024 een wolvenpaar met welpen verblijft — en het ministerie in maart 2025 zelf een aangescherpt draaiboek opstelde om deze dieren te beschermen.
Door Werkgroep Wolf Leusden, 27 mei 2025
Aangescherpt beleid, maar praktijk laat het afweten
In het Defensieprotocol ‘Wolf op Defensieterreinen’ (maart 2025) staat duidelijk dat bij aanwezigheid van welpen een verblijfplaats niet verstoord mag worden, en dat tijdelijke gebiedsafsluiting overwogen moet worden om rust te waarborgen.
Toch zijn er geen aanwijzingen dat deze richtlijnen zijn toegepast op de Leusderheide. Geen enkele ecologische risicoanalyse of mitigerende maatregel is openbaar gemaakt, terwijl het wolvenpaar (GW3237m en GW4076f) zich daar met welpen had gevestigd. Tegenspraak tussen beleid en praktijk
Tegelijk blijkt uit beleidsstukken en openbare uitspraken dat Defensie het militair gebruik van het gebied juist fors wil uitbreiden: tot 3500 helikopterlandingen per jaar, graafwerkzaamheden, uitbreiding van spoorlijnen en infrastructurele versterking in het kader van het Nationaal Plan Ruimte voor Defensie. Dat staat haaks op de noodzaak tot rust in het werpseizoen, die het ministerie in haar eigen draaiboek zelf onderstreept. Deze tegenstelling is een centraal punt in ons bezwaar.
Dodelijk incident van 26 maart 2025: indirect bewijs van verstoring
Op 26 maart 2025 werd een jonge wolf doodgereden bij de N224, vlak bij het Defensieterrein. Uit e-mailcorrespondentie met een kapitein blijkt dat Defensie die dag een SERE-training hield op de Leusderheide. Dit tragische incident — tijdens het werpseizoen, nabij een bekend wolventerritorium — vormt indirect bewijs van verstoring door militaire activiteit. Toch zijn er geen signalen dat Defensie vooraf enige ecologische toetsing heeft uitgevoerd.
Politieke druk tot afschot van wolf Bram Uit Woo-documenten van 14 januari 2025 blijkt dat er op 31 juli 2024 een spoedoverleg plaatsvond tussen de provincie Utrecht en het ministerie van LNV over het afschieten van wolf Bram (GW3237m). Dit na een incident met een kind, waarbij geen bijtwonden of hard bewijs aanwezig waren. Toch werd in interne e-mails gespeculeerd over een “verkennende wolf die kinderen als prooi beschouwt”.
Er werd zelfs serieus overwogen om via de burgemeester illegaal afschot mogelijk te maken — wat in strijd is met de Habitatrichtlijn en de Omgevingswet. Deze politieke druk is ook voor Defensie relevant, omdat Bram deels op en rond de Leusderheide verbleef. Juist bij zulke maatschappelijke spanningen is het cruciaal dat militaire activiteiten onderbouwd zijn met ecologische zorgvuldigheid. Dat is tot op heden niet gebleken.
Alles binnen de reikwijdte van het bezwaar
Alle informatie die wij in dit bezwaar aanvoeren — van het dodelijk incident tot de bestuurlijke druk rond wolf Bram, en van de kaarten tot de beleidsanalyse — valt volledig binnen de reikwijdte van het oorspronkelijke Woo-verzoek en het daarop genomen besluit van 2 mei 2025. Het bezwaar beperkt zich tot de vraag of Defensie ecologische toetsing of vergunningverlening had moeten toepassen bij verstorende oefeningen in een wolventerritorium. De aanvullende gegevens dienen slechts ter onderbouwing van die centrale vraag.
Wat willen wij met dit bezwaar bereiken?
Met het bezwaar willen wij:
- Aantonen dat het besluit van Defensie onzorgvuldig is en heroverweging verdient;
- De overheid houden aan de verplichte ecologische toetsing bij militaire activiteiten in wolventerritoria;
- Aandacht vragen voor de dubbele moraal van beleid zonder uitvoering
- En laten zien dat het ontbreken van toetsing bijdraagt aan incidenten, maatschappelijke onrust en uiteindelijk politieke druk tot ingrijpen.