‘Kanonnen, daar zal je hem hebben!’ Meteen verrekijker om de nek en de hond tussen de benen turen twee vrouwen op de Veluwe in de verte naar een wolf met welpen. De arme wolven staan volop in de schijnwerpers.

Door Stichting Werkgroep Wolf Leusden, 12 oktober 2025

Een groep fotografen en dagjesmensen verstoort de rust van de roedel die zich ophoudt in het gebied van Planken Wambuis, tussen Ede en Arnhem. Ze komen veel te dichtbij in hun poging om de dieren te fotograferen. Om de welpen te beschermen zijn inmiddels een fiets- en wandelpad afgesloten. “Die fotografen doen alles voor de foto, zonder respect voor de natuur.”Wat hier gebeurt, gaat elke vorm van fatsoen te boven.

De afgelopen dagen is het opvallend druk geworden in het gebied. Langs het fietspad tussen Ede en Arnhem staan dagelijks tientallen mensen met verrekijkers en telelenzen. Op het kaartbeeld is te zien waar dit zich afspeelt: wit markeert de plekken waar de wolven soms worden gezien, rood de posities van toeschouwers. De zones waar nu mensen staan, en de strook natuur erachter en ernaast, zijn feitelijk onbereikbaar geworden voor de wolven — dieren die mensen instinctief vermijden.

Ecologen en terreinbeheerders waarschuwen dat dit gedrag ernstige gevolgen kan hebben.“Wanneer wolven continu mensen moeten ontwijken, verliezen ze veilige toegang tot delen van hun leefgebied,”zegt een voormalige BOA van Natuurmonumenten. “Dat veroorzaakt stress, verstoring en kan ertoe leiden dat jonge dieren hun ouders kwijtraken of ongewenst gedrag ontwikkelen.”

In Yellowstone National Park is er nog ruimte voor grote roofdieren om mensen te ontlopen. In Nederland is die ruimte er nauwelijks. De natuurgebieden zijn versnipperd en omringd door dorpen, wegen en recreatie. Juist daarom zijn de weinige stille plekken die nog bestaan van levensbelang voor rust, voortplanting en natuurlijk gedrag.

De handhaving is inmiddels opgevoerd. BOA’s en milieupolitie zijn aanwezig en delen boetes uit aan mensen die te vroeg het terrein betreden of afzettingen negeren. Volgens ecologen is het afsluiten van paden nu de enige manier om de jonge wolven te beschermen. Sommige deskundigen pleiten daarnaast voor vaste uitkijkplekken, zodat bezoekers op veilige afstand kunnen kijken zonder verstoring te veroorzaken.

Ondertussen was het bij de Pyramide van Austerlitz“weer volledig uitgestorven”— zie foto. Cynisch bedoeld, want ook daar was het vandaag ook afgeladen druk. Terwijl Bram en zijn roedel letterlijk voor hun leven moeten rennen, lopen bang gemaakte mensen massaal rond in zijn territorium.

Ironisch genoeg is dit precies hoe Bram, toen hij nog jong was op de Veluwe, aan mensen gewend is geraakt: door constante menselijke aanwezigheid. Het is de schuld van diezelfde mensen — en van de overheden die hun zorgplicht negeren — dat wolven uiteindelijk aan mensen wennen. En vervolgens wordt er gezeurd als er een zogenaamd ‘incident’ plaatsvindt.

Zolang de overheid haar wettelijke zorgplicht voor dit nog steeds strikt beschermde dier niet nakomt — en daarmee zelf de wet overtreedt — hebben burgers en bestuurders geen enkel recht van spreken als er iets gebeurt.

“Wie de wolf echt wil beschermen,”aldus een woordvoerder van een natuurorganisatie, “blijft op de paden, houdt afstand en laat de camera in de tas. Alleen dan kunnen de wolven in rust hun jongen grootbrengen.”

Vanavond klonk bij op een van onze app's een veelzeggende reactie: “Wat een teringzooi vandaag op PW(Planken Wambuis).Maar het bos is leeg met gezamenlijke inspanning… Hopelijk morgen een noodverordening.” Ja ook wij raken hier gefrustreerd van! Daarom is onze oproep duidelijker dan ooit:geef de wolf ruimte.